همواره گذر زمان و پیشرفت بشریت، ارتباط مستقیمی با افزایش تمایل به آفرینش خلاقانه آثار هنری داشته است. حضور رنگدانه ها در آثار تاریخی یکی از مواردی است که نمود خلاقانه در آثار دارد و حاوی اطلاعات ارزشمندی از فرآیند تکامل تاریخ و بشریت است. در بخش قبلی مطالعات مروری بر رنگدانه ها، به بررسی سفید سرب و قرمز سرب پرداخته شد. در ادامه مطالعات قبلی، بررسی حاضر بینش های جامعی در زمینه رنگدانه های سنتی سبز زمردی یا امرالد و آبی اولترامارین ارائه می دهد. در جهت نیل به این مقصود پژوهشگران با گردآوری و بررسی دانش فعلی این حوزه به ارزیابی رنگدانه ها از منظر ساختار، کاربرد، سیر تحول در طول تاریخ، فرآیند فرآوری و روش های سنتز، خواص نوری، ویژگی ذرات و برخی خواص شیمیایی، روش های شناسایی و انواع تخریب در آن ها پرداخته اند. این پژوهش سعی دارد روند بررسی علمی و فنی رنگدانه های تاریخی را بر اساس داده های علمی قابل استناد، تقویت نماید.

سنتز رنگدانه اولترامارین سبز و آبی با تغییر نسبت گوگرد به سدیم با استفاده از کائولن، گوگرد، هیدروکسید سدیم، سیلیس و رزین بررسی شد. خواص رنگدانه ها با استفاده از آنالیزهای فازی، طیف سنجی، رنگ سنجی، توزیع اندازه ذرات و میکروسکوپ الکترونی بررسی گردید. آنالیز فازی، فاز اولترامارین را در نمونه ها تایید کرد. نتایج بدست آمده از طیف سنجی و رنگ سنجی مشخص کرد که با افزایش قلیائیت ترکیب، رنگ نمونه ها به آبی تیره گرایش پیدا می کند و با کاهش مقدار گوگرد، تعداد رادیکال های S2- افزایش یافته و رنگ سبز بر آبی غلبه می یابد. آنالیز توزیع اندازه ذرات مشخص کرد اندازه ذرات رنگ دانه حدود 1 میکرومتر است. دست یابی به رنگ های متنوع در محدوده سبز-آبی با کنترل نسبت عوامل رنگ زا از نتایج مثبت پژوهش محسوب می شود.

هدف از این تحقیق، مطالعه دو قلمدان پاپیه ماشه قاجاری در راستای شناسایی رنگدانه های استفاده شده در تزئین آنها است. برای شناسایی رنگدانه ها، از طیف سنجی میکرورامان با سه طول موج لیزر تحریک 457، 532 و nm 785 استفاده شد. همچنین در یکی از رنگزاها به دلیل پراکندگی رامان ضعیف، از میکروطیف سنجی انعکاسی بهره گرفته شد. نتایج این مطالعه نشان داد که در این قلمدان ها که با استفاده از روغن کمان پوشش داده شده اند، از رنگدانه های آبی اولترامارین، سبز کروم (ترکیب کرومات سرب و رنگدانه آبی)، سرنج، کربن سیاه و قرمزدانه برای تزئین استفاده شده است. علاوه بر این، شواهدی نیز از استفاده از سفیداب شیخ به ویژه در بخش های برجسته شده و مطلا یافت شد. تمام رنگدانه های شناسایی شده، از موارد متداول در هنر ایران و دوره قاجار بوده و این مطالعه می تواند به شناخت کاربرد آنها در تزئینات هنری و میراث فرهنگی کمک بسزایی کند. از سویی وجود سبز کروم در یک قلمدان و سبک تزئینی ابوطالب مدرسی همدانی در دیگر اثر، تاریخ ساخت هر دو را به پس از میانه های قرن 19میلادی می رساند.

هدف از این پژوهش شناسایی عوامل رنگی در بقایای دیوارنگاره یک شومینه تاریخی مربوط به دورۀ قاجار و در خانۀ گوهریون تبریز است. در این راستا پس از نمونه برداری از رنگ های آبی، قرمز و طلایی بخش های مختلف دیوارنگاره، از میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به طیف سنج پراش پرتو ایکس (SEM-EDS) جهت شناسایی عناصر موجود در ساختار نمونه، طیف سنجی میکرو رامان و زیر قرمز تبدیل فوریه (FTIR) جهت بررسی خصوصیات ساختاری و میکروسکوپ نوری پلاریزه (PLM) با هدف بررسی خصوصیات نوری نمونه ها در دو حالت ساده و متقاطع استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل، در این دیوارنگاره قاجاری از ترکیبی از سرنج، زرنیخ (اورپیمنت) و سفیدآب شیخ در ایجاد نقش گل با تنالیته های مختلقی از رنگ قرمز استفاده شده و در بخش هایی از حاشیه دیوارنگاره نیز لکه هایی از سرنج قابل مشاهده بود. عامل ایجاد رنگ آبی، اولترامارین (مصنوعی) است و در رنگ آبی آسمانی از ترکیبی از این رنگدانه و گچ استفاده شده است. ارزیابی رنگ طلایی نیز نشان دهندۀ استفاده از آلیاژی از طلا و مس به صورت ورقه ای است که در بخش کتیبه همراه با تشکیل محصولات تخریب مس به صورت کربوکسیلات می باشد که دلیل تغییر رنگ این بخش ها به رنگ سبز است. همچنین تشکیل صابون سرب در بخش هایی که از سفیدآب شیخ استفاده شده بود، مشاهده شد.

لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

آب مهمترین عنصر حیاتی در زندگی انسان از عوامل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، زیست محیطی و. . . تاثیرگذار و تاثیر پذیر است. از یک سو کمبود منابع آب شیرین و از سوی دیگر توزیع ناهمگون مکانی و زمانی آن از نظر مقدار و مرزهای جغرافیایی موجب شده تا آب و تقسیم آن به یکی از موضوعات مهم در سطوح ملی و به ویژه فراملی در حوضه های آبریز فرامرزی تبدیل شود. در پژوهش حاضر به این مهم پرداخته شده که چگونه می توان از آب به عنوان سرچشمه حیات و عامل جنگ و خشونت ورزی به عنوان فرصتی برای نیل به صلح پایدار استفاده کرد؟ در پژوهش به جنگ های آبی در مقیاس های مختلف ابعادی، عاملیتی و مکانی پرداخته شده است. در روند این پژوهش 926 درگیری و جنگ شناسایی شد که در آن «آب» در سه نقش «عامل»، «سلاح» و «تلفات» ایفای نقش داشته است. نکته بسیار مهم آنکه عامل و محرک بیش از 30 درصد این جنگ ها آب بوده است. همچنین به واژه شناسی «صلح» پرداخته و در نهایت تعریف جامعی از «صلح پایدار آبی» با توجه به عوامل تاثیرگذار ارایه شد؛ چرا که با توجه به پژوهش ها و بررسی های انجام شده رسیدن به یک تعامل مثبت به ویژه در زمینه تخصیص آب های فرامرزی یکی از مهمترین دغدغه های طرفین مذاکرات آبی است.

اختصاصات اسمزی و الاستیک ریشه و شاخساره دو گونه تاغ سیاه و تاغ زرد در پاسخ به تنش خشکی مطالعه شد. هدف اصلی از این بررسی، تعیین استراتژی گیاه در استفاده از تنظیم اسمزی یا افزایش ارتجاع دیواره سلول بافت ها و یا هر دو روش برای مقابله با تنش خشکی بود. نتایج نشان داد اگرچه الاستیسیته سلول بافت های هر دو گونه تاغ به منظور مقابله با دوره های خشکی افزایش یافت، ولی در همان حال بر مقدار پتانسیل اسمزی نیز افزوده گردید. این بررسی نشان داد که گونه های تاغ در مقابله با دوره های کوتاه مدت خشکی و مثبت نگه داشتن فشار تورمی سلول، از خاصیت الاستیسته به جای تنظیم اسمزی بهره می گیرند.

مدیریت آب بویژه در بخش کشاورزی نیازمند ارزیابی های جامع منابع آب با درنظر گرفتن سایر ابعاد می باشد. برای ارزیابی این مسئله رویکردی جامع توسعه داده شده است، که نمود کارکردی آن در قالب شاخص فقر آبی کشاورزی معرفی شده است. بر همین اساس، مطالعه ای با هدف سنجش شاخص فقر آبی کشاورزی در سطح شهرستان دزفول انجام شد. روش پژوهش مطالعه مبتنی بر پیمایش بود. جامعه آماری مطالعه شامل کلیه ی گندم کاران آبی شهرستان دزفول (5000N=) بودند که از میان آنها 205 نفر با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و به روش تصادفی سیستماتیک انتخاب شد. داده های مورد نیاز برای سنجش شاخص به کمک پرسشنامه جمع آوری شد و بخش دیگری از اطلاعات مورد نیاز شامل اطلاعات جغرافیایی مزارع کشاورزان، شوری نمونه آب در دسترس آنها بود که به ترتیب به کمک ابزارهای GPS و دستگاه شوری سنج (ECmeter) جمع آوری شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSSv20، Super Decisions و ArcGIS صورت پذیرفت. همچنین برای وزن دهی سنجه های معرفی شده در شاخص از فرایند تحلیل شبکه ای استفاده شد. در نهایت با استفاده از فرمول، شاخص فقر آبی کشاورزی برای تک تک کشاورزان مورد بررسی محاسبه شد. نتایج حاکی از آن بود که ظرفیت پایین کشاورزان برای مصرف بهینه آب وسطح پایین دسترسی کشاورزان به منابع آب موجود از عوامل مهم ایجاد کننده فقر آبی کشاورزی در سطح شهرستان دزفول بود. همچنین از نظر میانگین ارزش نیز از بین زیرمولفه های مربوط به مولفه های منابع آب، دسترسی، ظرفیت و محیط زیست به ترتیب میانگین ارزش، منابع آب سطحی (25/35)، دسترسی کشاورز (85/51)، سرمایه انسانی (67/40) و سموم شیمیایی (74/90) در اولویت های بالاتری قرار گرفتند. همچنین برای تعیین نقاط بحرانی مواجه با فقر آبی کشاورزی، نقشه فقر آبی کشاورزی تهیه شد که به عنوان ابزاری مفید در تعیین علت های فقر آبی کشاورزی در منطقه مورد مطالعه عمل نمود. مقدار متوسط شاخص فقر آبی کشاورزی برای حوزه مورد مطالعه 66/42 نسبت به 100 به دست آمد. در نهایت این نتیجه حاصل شد که شاخص فقر آبی کشاورزی می تواند در شناخت، تدوین برنامه و سیاست های مقابله با بحران آب ابزاری کارآمد باشد.